بحران خشکسالی در کهگیلویه وبویراحمد و پیامدهای آن

ایرنا: افت 20 متری آب زیرزمینی، کاهش 14 درصدی آب سدها، تنش آبی در چهار شهر و خشکیدگی 80 هزار درخت بلوط از پیامدهای پنج خشکسالی پیاپی در کهگیلویه وبویراحمد است اما اعتباراتی که برای مقابله با این پدیده اختصاص یافته بسیار ناچیز است.

** پنج خشکسالی پیاپی در کهگیلویه و بویراحمد
فرمان فرامین کارشناس اداره کل هواشناسی کهگیلویه و بویراحمد گفت: ایستگاه‌های هواشناسی یاسوج، سی سخت، دوگنبدان و امامزاده جعفر در این استان پنج خشکسالی پیاپی را ثبت کرده‌اند
سال زراعی هر سال اول مهر شروع و 31 شهریور همان سال به پایان می‌رسد.
خشکسالی یا «دوره کم‌آبی» دوره ممتدی است که طی آن یک منطقه با کمبود در منابع و ذخیره آبی مواجه است.
فرمان فرامین با بیان اینکه میانگین بلند مدت بارش در شهر یاسوج مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد 804 میلیمتر است افزود: در سال‌های زراعی 1392-1393 تا 1395-1396 میانگین بارش در این شهر بین 712 تا 524 میلیمتر بوده است.
وی میانگین بلند مدت بارش باران در شهر سی سخت را 686.6 میلیمتر ذکر کرد و گفت: میزان بارش باران در این شهر از سال 1392-1393 تا 1395-1396 بین 675.4 تا 477.4 میلیمتر بوده است.
فرامین تصریح کرد: میانگین بلند مدت بارندگی شهر گرمسیری دوگنبدان 430.2 میلیمتر ثبت شده در حالی که میزان بارندگی سال‌های 1392- 1393 تا 1395-1396 در این شهر 225 تا 385 میلیمتر گزارش شده است.
وی ابراز داشت میزان بارندگی در سال‌های 1392-1393 تا 1395-1396 در ایستگاه هواشناسی امامزاده جعفر 417 تا 282 میلیمتر بوده است در حالی که میانگین بلند مدت بارندگی در این ایستگاه 433.7 میلیمتر است.
وی بیان کرد: شهر دهدشت سال زراعی 1395-1396 با 444 میلیمتر بارندگی شاهد خشکسالی بوده است.
فرامین میانگین بلند مدت بارندگی شهر دهدشت را 491 میلیمتر اعلام کرد.
وی گفت: در حالی که میزان بارندگی بلند مدت شهر لیکک 385 میلیمتر است، این شهر نیز در سال 1395-1396 میزان 374 میلیمتر بارش باران داشته است.
کارشناس اداره کل هواشناسی کهگیلویه و بویراحمد گفت: میانگین میزان بارندگی در این استان امسال تا نیمه اول دی ماه نسبت به مدت مشابه سال گذشته 49 میلیمتر کاهش یافته است.
فرامین افزود: میانگین بارش استان کهگیلویه و بویراحمد در سال زراعی جاری تاپانزدهم دی 88.9 میلیمتر بوده است در حالی که در مدت مشابه سال گذشته 137.4 میلیمتر بارش باران ثبت شده است.
وی گفت: میزان بارندگی سال زراعی جاری در لیکک 121.8، یاسوج 95.2، سی سخت 102.4، دهدشت 94.4، دوگنبدان 62.3 و امامزاده جعفر 57.1 میلیمتر بوده است.
وی با اشاره به روند بارندگی‌ها در این استان بر تشکیل کارگروه مخاطرات برای مدیریت مصرف و نگهداری از آب تأکید کرد.

** افت آب سفره‌های زیرزمینی
فرهادی معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد گفت: سطح آب سفره‌های زیر زمینی دشت‌های امامزاده جعفر گچساران و کلاچو در کهگیلویه از توابع این استان 20 و 12 متر افت کرده است.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که افت سطح آب در دشت‌های کهگیلویه و بویراحمد از سال 1387 آغاز شده و همچنان رو به افزایش است.
رسول فرهادی تاکید کرد که پایین رفتن سطح آب زیرزمینی در دشت‌های مهم استان زنگ خطر برای منطقه است.
وی تصریح کرد: برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی این دشت‌ها موجب اُفت ذخیره این مایه حیاتی شده است.
وی بیان کرد: 460 حلقه چاه کشاورزی این استان تاکنون به کنتور هوشمند مجهز شده است.
فرهادی گفت: در سال جاری هشت میلیارد ریال اعتبار برای نصب کنتورهای هوشمند بر روی 400 چاه کشاورزی این استان تصویب شد که هنوز تخصیص صورت نگرفته است.
براساس آمار شرکت منابع آب کهگیلویه و بویراحمد، بیش از یک هزار و 195 حلقه چاه آب غیرمجاز در 15 دشت این استان حفر شده است.
معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد که سالانه 46 میلیون متر مکعب آب از چاه‌های غیرمجاز در این استان برداشت می‌شود.
فرهادی گفت: اجرای طرح تعادل بخشی در قالب 11 سرفصل در تمام دشت‌های کهگیلویه و بویراحمد در حال اجراست.
وی ابراز داشت: نصب کنتورهای هوشمند، پلمپ چاه‌های آب غیرمجاز، راه اندازی بانک اطلاعاتی برای ثبت درخواست‌ها جهت پیشگیری از تخلفات احتمالی، گشت و بازرسی با هدف جلوگیری از احداث چاه‌های غیر مجاز، فرهنگ‌سازی در راستای کاهش کشت محصولات پرمصرف و برنامه ریزی برای جلب مشارکت مردم جهت مدیریت مصرف آب از جمله این برنامه‌هاست.

** کاهش 14 درصدی آب سدها
قائم مقام شرکت آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد گفت: حجم آب سد کوثر در شهرستان گچساران 45 میلیون مترمکعب معادل 14 درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافت.
فریبرز ضرغامی افزود: ذخیره آب سد کوثر هم اکنون 270 میلیون متر مکعب است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 45 میلیون متر مکعب کاهش یافته است.
وی، گنجایش مخزن سد کوثر را 580 میلیون متر مکعب ذکر کرد و گفت: این سد سالانه آب آشامیدنی 20 شهرستان و 2 هزار روستای استان‌های هرمزگان، فارس، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر را تأمین می‌کند.
ضرغامی بیان کرد: میزان بارندگی سال آبی جاری در منطقه بالادست سد کوثر 80 میلیمتر بوده در حالی که در سال آب گذشته 110 میلیمتر بارش در ایستگاه هواشناسی سد کوثر به ثبت رسید. وی بدون اشاره به آمار ذخیره آب سدهای استان بیان کرد: تراکنش نامناسب بارندگی‌ها باعث کاهش آب پشت سدهای کهگیلویه و بویراحمد شد.
سد کوثر گچساران آب آشامیدنی 2 میلیون و 500 هزار نفر از ساکنان استان‌های هرمزگان، بوشهر، خوزستان و تعدادی از شهرستان‌های کهگیلویه و بویراحمد را تأمین می‌کند.
وی گنجایش مخزن سدکوثر را 580 میلیون متر مکعب ذکر کرد و گفت: ارتفاع این مخزن بتونی از سطح دریا 625 متر است.
سد کوثر (تنگ دوک) در فاصله 60 کیلومتری شمال غرب شهر دوگنبدان مرکز شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد.
ظرفیت سد شاه قاسم در حومه جنوبی شهر یاسوج هم کمتر از 10 میلیون متر مکعب است.

** کاهش شدید علوفه و آب و امکان مهاجرت عشایر
مدیرکل امور عشایر کهگیلویه و بویراحمد گفت: تداوم خشکسالی ها باعث کمبود شدید علوفه در مناطق عشایری این استان شده است.
مجید علی پور افزود: کم شدن میزان بارش باران باعث کاهش شدید پوشش مراتع شده است.
وی ابراز داشت: خشکسالی در مناطق عشایری کهگیلویه و بویراحمد سبب شده که امسال پنج ماه نیاز به خرید علوفه دستی از سوی عشایر باشد و تا 2 ماهه باقیمانده سال نیاز به توزیع علوفه دستی برای دام عشایر وجود دارد.
وی بیان کرد: در سال‌های گذشته سالیانه تنها 2 ماه نیاز به استفاده علوفه دستی بود.
مدیر کل امور عشایر کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: با توجه به پایین بودن درآمد عشایر افزایش زمان مصرف علوفه دستی باعث کاهش درآمد خانوارهای عشایری این استان شده است.
علی پور تصریح کرد: ادامه این روند می‌تواند باعث مهاجرت عشایر شود که مسئولان باید برای آن چاره اندیشی کنند.
وی از دولت خواست تا با تأمین علوفه دستی و خرید تضمینی دام مازاد به ساماندهی اقتصاد خانوارهای عشایری کهگیلویه و بویراحمد کمک کنند.
وی میزان علوفه مورد نیاز عشایر در 2 ماه پایانی سال جاری را هشت هزار تن برآورد کرد.
علی پور ابراز داشت: هم اکنون جو و کنستانتره مورد نیاز عشایر کهگیلویه و بویراحمد با قیمت هر کیلوگرمی 11 هزار و 500 ریال بین عشایر توزیع می‌شود.
علی پور بیان کرد: کاهش وزن دام‌های عشایر و امکان ابتلای دام‌ها به بیماری‌ها از دیگر پیامدهای خشکسالی در این استان است.
وی کم آبی بی سابقه را از دیگر مشکلات خشکسالی ها در مناطق عشایری این استان ذکر کرد و افزود: 90 درصد منابع آبی عشایر خشک شده است.
علی پور از افزایش 2 برابری کامیون‌ها آبرسانی سیار به مناطق عشایر کهگیلویه و بویراحمد خبر داد.
وی بیان کرد: تعداد خودروهای آبرسانی سیار که 16 دستگاه بود امسال با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی به 35 دستگاه رسید.
مدیر امور عشایر کهگیلویه و بویراحمد گفت: روزانه 110 سرویس آب بین عشایر این استان توزیع می‌شود.
عشایر کهگیلویه و بویراحمد بیش از یک‌میلیون و 800 هزار رأس دام سبک و سنگین نگهداری می‌کنند.
عشایر این استان 35 درصد صنایع‌دستی شامل 10 هزار مترمربع انواع گبه، جاجیم، قالی، گلیم و فرش این استان را تولید می‌کند.
12 درصد از جمعیت استان کهگیلویه و بویراحمد در قالب 11 هزار خانوار با جمعیتی معادل 70 هزار نفر عشایر هستند.

** تنش آبی در فصل زمستان
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کهگیلویه و بویراحمد گفت: چهار شهر یاسوج، سوق، دیشموک و مادوان در این استان با تنش آبی روبرو هستند.
تنش آبی، مشکل در یافتن منابع آب شیرین برای استفاده شهروندان است که به علت تخلیه منابع آبی رخ می‌دهد.
سید علی‌ لدنی‌نژاد اظهار افزود: تنش آبی تابستان سال 1397 بسیار شدید پیش‌بینی شده و این استان با بحران جدی مواجه خواهد بود
وی ابراز داشت: هم اینک 30 درصد از شبکه‌های آب شهرهای استان دچار فرسودگی بوده‌ و نیازمندتامین اعتبار برای به تعمیرات دارند.

** خشکیدگی درختان بلوط
معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد گفت که 80 هزار هکتار از جنگل‌های بلوط این استان در سال‌های اخیر دچار خشکیدگی شده است و احتمال افزایش آن تا 100 هزار هکتار وجود دارد.
گودرز باقری فرد اظهار داشت: درختان بلوط این مناطق پنج تا 70 درصد دچار خشکیدگی شده‌اند.
وی با بیان اینکه بیماری خشکیدگی یکی از تهدیدهای جنگل‌های بلوط منطقه است گفت: در صورت مساعد نشدن آب و هوا و کاهش بارندگی‌ها و رطوبت، سطح این میزان خشکیدگی به 100 هزار هکتار خواهد رسید.
کهگیلویه و بویراحمد بیش از 874 هزار هکتار جنگل دارد که از این میزان 90 درصد گونه بلوط است.
وی با بیان اینکه برداشت بذر در جنگل‌های بلوط غیرقانونی است افزود: کاهش توان اکولوژیک و افزایش تخریب اکوسیستم جنگل و مرتع و فقر بانک بذر و خاک و فرسایش ژنتیکی زادآوری جنگل از پیامدهای جمع آوری بی‌رویه بذر بلوط است که رسانه‌های ارتباط جمعی در این مقوله می‌توانند یاریگر مسئولان باشند.
باقری فرد تغییر شرایط اقلیمی، کاهش بارندگی‌ و رطوبت را از مهمترین دلایل پدیده خشکیدگی درختان بلوط اعلام کرد و گفت: کاهش بارندگی و افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی ازجمله عوامل تهدید کننده سلامت جنگل‌هاست.
وی بیان کرد: بیشترین خشکیدگی بلوط در مناطق بوستان در باشت، شهرستان لنده و کوه خاییز در کهگیلویه است.
باقری فرد افزود: مبارزه بیولوژیک، غنی سازی با بذر و اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری از راهکارهای حفظ جنگل‌های بلوط این استان است.
معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد گفت: این بیماری به‌صورت سرخشکیدگی درخت، کاهش رشد و ریزبرگی نشان داده می‌شود.
به گفته وی کاهش بارندگی مهم‌ترین عامل خشکیدگی درختان بلوط است.
وی ابراز داشت:36 هزار هکتار جنگل دست کاشت در مناطق مختلف این استان وجود دارد که 14 هزار هکتار از سال 92 تاکنون ایجاد شده است.

** ناچیز بودن اعتبارات طرح‌های آبخیزداری
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد گفت: اعتبارات اختصاص یافته به طرح‌های آبخیزداری این استان ناچیز است.
فرسایش خاک در کهگیلویه و بویراحمد سالانه 12 تن در هکتار برآورد شده است.
سعید جاوید بخت تصریح کرد: باتوجه به اهمیت طرح‌های آبخیزداری در پیشگیری از تبعات خشکسالی، کنترل فرسایش، رسوب، روان آب‌های سطحی و افزایش آب چاه‌ها و قنوات توجه بیشتر به این حوزه ضروری است.
وی ابراز داشت: تاکنون در 70 نقطه استان کهگیلویه و بویراحمد طرح مطالعاتی آبخیزداری اجرا شده است.
جاوید بخت اظهار داشت: طرح‌های مطالعه شده شامل 600 هزار هکتار زمین است.
جاوید بخت گفت: امسال 140 میلیارد ریال از محل اسناد خزانه برای اجرای طرح‌های آبخیزداری در بیش از هشت هزار هکتار زمین این استان پیش بینی شده که تاکنون تنها 20 درصد آن تخصیص یافته است.
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد افزود: براساس راهبردهای اقتصاد مقاومتی باید در سال جاری 26 هزار هکتار طرح آبخیزداری در این استان اجرا شود در صورتی که اعتبار تصویب شده برای یک سوم این میزان پیش بینی شده است.
به گفته جاوید بخت در سال جاری یک هزار و 265 هکتار طرح آبخیزداری در کهگیلویه و بویراحمد انجام شده است.
وی بیان کرد: سدمارون، سد کوثر، رودخانه بشار، مناطق دریلا و آبگندی از مهمترین طرح‌های آبخیزداری در حال اجرای این استان است.
در سطح 220 هزار هکتار از حوضه‌های آبخیز کارون، کوثر و سرشاخه رودخانه‌های دائمی و فصلی دیگر مناطق استان اجرای طرح‌های آبخیزداری بیولوژیکی، مدیریتی و مکانیکی اجرا شده است.
سالانه با اجرای طرح‌های آبخیزداری 170 میلیون مترمکعب روان آب در حوضه‌های آبخیزداری این استان مهار می‌شود.
کهگیلویه و بویراحمد با بیش از 15 هزار کیلومتر مربع مساحت در جنوب غربی ایران قرار دارد و 30 درصد کل گونه‌های گیاهی کشور را در خود جای داده است.
این استان با حدود 16 هزار و 249 کیلومترمربع وسعت و 713 هزار نفر جمعیت، دارای یک درصد مساحت و یک درصد جمعیت کشور است.
کهگیلویه و بویراحمد دارای هشت شهرستان، 17 شهر و یک هزار و 676 روستای دارای سکنه است.
کهگیلویه و بویراحمد با 713 هزار نفر جمعیت در جنوب غربی ایران قرار دارد.
این استان با یک درصد مساحت کشور یکی از کوچک‌ترین استان‌های کشور است.

اینرا هم بخوانید

حملات شدید اسرائیل به غزه، آمریکا. سالیوان، توافق بر سر “خطوط کلی” آتش‌بس موقت

در ادامه حملات نیروهای اسرائیلی به مناطق مختلف غزه،‌ درگیری‌های شدیدی در خان یونس در …