این روزها موضوع میانجیگری عربستان سعودی میان آمریکا و جمهوری اسلامی بسیار مطرح شده است. گفته میشود دونالد ترامپ پیشنهاد محمد بنسلمان برای ایفای نقش میانجی در مناقشه هستهای میان آمریکا و جمهوری اسلامی را پذیرفته است.
پیش از این، دولت عمان چنین نقشی را بر عهده داشت، اما تلاشهای آن به نتیجه نرسید و در نهایت به جنگ دوازدهروزه اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی انجامید. پرسش این است که چرا اکنون عربستان سعودی علاقهمند شده نقش واسطه را در این پرونده ایفا کند.
عربستان سعودی اگرچه سالها رابطهای پرتنش با جمهوری اسلامی داشته، اما معتقد است حل مسئله هستهای ایران برای تضمین ثبات خاورمیانه ضروری است. از سوی دیگر، ریاض نگران نفوذ گسترده دولت اسرائیل بر سیاستگذاری آمریکا در منطقه است و میکوشد خود نقش فعالتری در معادلات منطقهای و تعامل با واشنگتن ایفا کند.
به همین دلیل بود که در جریان سفر اخیر محمد بنسلمان، عربستان وعده همکاریهایی تا سقف یک تریلیون دلار با آمریکا را مطرح کرد؛ اقدامی که نشاندهنده تلاش ریاض برای تثبیت جایگاهش به عنوان بازیگری کلیدی در آینده منطقه است.
اینکه تلاشهای میانجیگرانه اخیر سرانجام به کجا خواهد انجامید هنوز روشن نیست؛ اما صلح پایدار و چشماندازی روشن برای خاورمیانه به این ابتکارها گره نخورده است. وضعیت منطقه تنها زمانی میتواند دگرگون شود که نیروهای چپ، انقلابی و سکولار نقش فعالتری ایفا کنند و تودههای مردم آگاه و معترض بهطور مستقل به میدان بیایند. رهایی از حکومتهای مستبد، برچیدن نابرابریهای عمیق اجتماعی، حمایت از جنبشهای انقلابی برای سرنگونی رژیمهای دیکتاتور و حل عادلانه مسئله فلسطین ــ با کنار زدن نیروهای فاشیستی یهودی و اسلامی در دو سوی این منازعه ــ از جمله پیششرطهای ضروری برای تغییر بنیادین اوضاع خاورمیانه به نفع مردم است.
در این میان، تداوم جنبش انقلابی “زن، زندگی، آزادی” و درهمکوبیدن کامل جمهوری اسلامی میتواند مسیر را برای خاورمیانهای نوین، مبتنی بر دوستی و همکاری مردم کشورهای منطقه، هموار سازد. حل معضل هستهای و موشکی جمهوری اسلامی نیز نه از طریق میلیتاریسم، بلکه در دستان مردم ایران است؛ مردمی که هیچ منفعتی در برنامههای خطرناک هستهای رژیم ندارند و به جای “غنیسازی اورانیوم” در پی “غنیسازی زندگی” خود هستند.
هرگونه سازش با جمهوری اسلامی به معنای تداوم عمر این حکومت سرکوبگر و تشدید بحران در خاورمیانه است. این حکومت باید با انزوای کامل و بایکوت جهانی روبهرو شود.